Türkiye’de miras bırakanın mal varlıklarının uzun yıllar taksim edilmemesi, ülkemiz insanını büyük sosyolojik problemlerle karşı karşıya getirmektedir. Bazen yarım asrı bulan taksim edilmemiş alanlar, sorunlar yumağı haline gelmektedir.

A.      Yaşanan Problemler:

1.       Gayrimenkul dedesinin babasından kaldığı halde paylaşım yapılmadığında çok fazla miktarda mirasçı bulunmakta ve mirasçılar yurt dışında veya Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaşadıklarından dolayı bir araya gelmeleri mümkün olamamakta ve paylaşım yapılamamaktadır.

2.       Gayrimenkul şehir veya ilçelerde ise sahiplenen oturmakta, diğerleri oturan akrabası ile kötü olmamak için ortaklığın giderilmesi için mahkemeye başvurmak istememektedir.

3.       Bırakılan mal varlığı tarla ise çocuklarından o bölgede oturan kişi gayrimenkulden faydalanmaktadır. Diğer mirasçılar köy veya mahalle dışında ise istifade edememekte veya çok az bir bedel kendisine verilmektedir.

4.       Ev, daire, hayvan barınağı köy veya mahallede ise genelde mirasçılar büyük şehirlerde ikamet ettiğinden, zamanında bakım ve tamiri yapılamamakta bir zaman sonra yıkılmaktadır.

5.       Dededen kalma tarla bölgesindeki köy veya mahallede oturan olmadığından tarla boş kalmakta, ekilemediği için mirasçılar ve ülkemiz bu topraklardan ekonomik olarak faydalanamamaktadır.

6.       Dede sağ iken arsaya çocuklar tarafından yapılan evler ikamet yeri olarak uzun yıllar kullanılmakta, torunlara kalan yerler zamanında paylaşılmadığı için içinden çıkılamaz hal oluşturmaktadır.

7.       Mirasın bulunduğu köy veya mahallede oturan kişi ev, tarla veya arsadan faydalanmakta, şehirlere giden kardeşler veya akrabalar mirastan faydalanamadığı için, adaletsiz ve haksız kullanıma sebep olunmakta, bu da kardeşler ve akrabalar arasında kırgınlıklar ve dargınlıklar oluşmaktadır. Diyebilirim ki bulunduğum mahallede miras yüzünden birçok kişi yakın akrabası ile konuşmamakta, dargın olmakta,  bu durum içerisinden çıkılamayacak sosyolojik problemlere sebep olmaktadır.

8.       Adaletsiz durumdan çıkış göremeyenler zor kullanma yolunu tercih etmekte, karşılıklı kavgalara, yaralanmalara ve hatta ölümlere neden olunmaktadır. Bu durum ise bir takım varislerin bölgeyi komple terk etmesine sebep olmaktadır.

B.      Neden Kaynaklanmaktadır:

Yasal mirasçıların miras bırakılan malların ne zaman paylaşmaları gerektiğine dair zorunlu yasal bir sürenin bulunmaması, mirasçıların aralarında en ufak bir sıkıntı yaşanması durumunda taksim işlemine dair çözümünü erteleyip ihmalkâr davranmaları, sorunun kendilerinden sonraki nesle kalmasını doğurmaktadır.

C.      Problemin ortadan kalkması için teklifler:

1.       Yasa koyucu tarafından ölüm karinesinin meydana gelmesinden sonra mirasçıların kendi aralarında miras bırakılan malların paylaşması için yasal belirli bir süre (yıl) tanınmalıdır.

2.       Bu süre dolduğunda kendi aralarında anlaşamayan mirasçıların Arabulucu ve İzaleyi Şuyu (Ortaklığın giderilmesi) ile mirasın paylaşılması yasa ile zorunlu hale getirilmelidir.

3.       Mirasçıları zamanında işlem yapmalarını zorlamak amacıyla; zamanında yapılmayan miras paylaşımlarına malların bedelleri üzerinden belirli bir yüzde ile idari para cezası getirilmelidir.

4.       Uzun yıllardan bu güne kadar yapılamayan miras paylaşımlarının neticelendirilmesi için yasal bir tarih verilmelidir.

Aile bağlarının daha güvenli hale getirilmesi, adaletin ve hakkaniyetin sağlanması, haksızlıkların ortadan kaldırılması, sosyal barışın sağlanabilmesi için teklif edilen adım ivedilikle atılmalıdır. 09.09.2024

Reşat Fidan